| Alkeny Alkeny – organiczne związki chemiczne z grupy węglowodorów nienasyconych, w których występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne między atomami węgla (C=C). Razem ze związkami, które posiadają dwa lub więcej wiązań podwójnych (polienami, takimi jak dieny, trieny itd.) Alkeny
|
| Aceton Aceton (dwumetyloketon, nazwa systematycznapropanon) – najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O (inne zapisy to CO(CH3)2 lub CH3COCH3). Posiada ostry, jak twierdzą niektórzy, kojarzący się z owocami zapach. Miesza się w każdych proporcjach z wodą, etanolem, eterami i innymi ketonami o niskiej masie cząsteczkowej. Aceton
|
| Antymateria Antymateria – układ antycząstek. Antycząstki to cząstki elementarne podobne do występujących w zwykłej materii (koinomaterii), ale o przeciwnym znaku ładunku elektrycznego oraz wszystkich addytywnych liczb kwantowych (np. izospinu, dziwności, liczby barionowej itp).W momencie kontaktu antymaterii z materią (zwykłą) obie ulegają anihilacji. Antymateria
|
| Akromegalia Twarz pacjenta z akromegalią Ręka pacjenta z akromegalią (po prawej) porównana z ręką zdrowej osoby Akromegalia ( acromegalia, acromegaly) – choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (somatotropiny) przez hormonalnie czynnego gruczolaka komórek kwasochłonnych przedniego płata przysadki mózgowej. Akromegalia
|
| Amidy thumb Amidy - organiczne związki chemiczne posiadające grupę amidową A-NR'R", gdzie A = reszta kwasowa; R', R" = wodór lub dowolna grupa organiczna. Amidy szeroko występują w przyrodzie. Są pochodnymi kwasów (zarówno organicznych jak i nieorganicznych). Amidami o dużym znaczeniu biologicznym są proteiny, choć w przypadku protein mówi się raczej o grupie peptydowej niż amidowej. Amidami są też polimery nazywane poliamidami. Wiązanie amidowe zwykle jest trwałe. Amidy
|
| Adolf Hitler Adolf Hitler (ur. 20 kwietnia 1889 w Braunau am Inn, zm. 30 kwietnia 1945 w Berlinie) – polityk niemiecki, malarz, kanclerz Niemiec od 1933, führer i kanclerz Rzeszy od 1934, przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), ideolog niemieckiej odmiany faszyzmu zwanej od jego nazwiska hitleryzmem, narodowym socjalizmem, lub nazizmem - od niemieckiej nazwy partii (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za zbrodnie przeciw ludzkości. Adolf_Hitler
|
| Bizmut Bizmut (Bi, łac. bismutum) – pierwiastek chemiczny, metal bloku p układu okresowego. Nazwa pochodzi od niemieckiego słowa Wismut.Bizmut posiada 35 izotopów z przedziału mas 190–215. Trwały jest tylko izotop 209, który stanowi niemal 100% składu izotopowego bizmutu. Bizmut
|
| Choroba Parkinsona thumb(z A Manual of Diseases of the Nervous System z 1886 roku autorstwa Sir Williama Richarda Gowersa) Choroba Parkinsona ( morbus Parkinsoni, Parkinson's disease, PD; dawniej drżączka poraźna, paralysis agitans) – samoistna, powoli postępująca, zwyrodnieniowa choroba ośrodkowego układu nerwowego, należąca do chorób układu pozapiramidowego. Choroba_Parkinsona
|
| Cesarstwo bizantyjskie Cesarstwo Bizantyjskie (albo Bizancjum) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego Cesarstwa Rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Cesarstwo_bizantyjskie
|
| Energia geotermalna thumbReykjavíku Energia geotermalna (energia geotermiczna, geotermia) - jeden z rodzajów odnawialnych źródeł energii. Polega na wykorzystywaniu cieplnej energii wnętrza Ziemi, szczególnie w obszarach działalności wulkanicznej i sejsmicznej. Woda opadowa wnika w głąb ziemi, gdzie w kontakcie z młodymi intruzjami lub aktywnymi ogniskami magmy, podgrzewa się do znacznych temperatur. W wyniku tego wędruje do powierzchni ziemi jako gorąca woda lub para wodna. Energia_geotermalna
|
| Fauna ediakarańska thumbDickinsonia costata Fauna ediakarańska (IPA:fauna wendu) – zespół wymarłych organizmów okresu ediakaru, reprezentujących najstarsze znane organizmy wielokomórkowe. Pojawiły się one wkrótce po "odwilży" epoki lodowcowej okresu kriogeńskiego, i w większości zniknęły tuż przed gwałtownym wzrostem bioróżnorodności znanym jako eksplozja kambryjska, z którego to okresu pochodzą najstarsze skamieniałości organizmów o planach budowy podobnych do tych, które cechują współcześnie żyjące organizmy zwierzęce. Fauna_ediakarańska
|
| Fotosynteza thumbwęglowodany i tlen, a źródłem światła – Słońcethumbliścia jest chlorofil czyli barwnik fotosyntetyczny.Fotosynteza ( – światło, – łączenie) – anaboliczny proces biochemiczny syntezy związków organicznych z prostych nieorganicznych substancji chemicznych pod wpływem promieniowania słonecznego. Fotosynteza
|
| Gwiazda thumbDrogi Mlecznej thumb thumb thumbCassiopeia A - pozostałość po supernowej thumbPlejady – przykład młodych gwiazd. Gwiazda – ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej. Wyzwolona w nich energia jest emitowana w postaci promieniowania elektromagnetycznego, a w szczególności pod postacią światła widzialnego. Gwiazdy mają kształt zbliżony do kuli, zbudowane są głównie z wodoru i helu. Gwiazda
|
| Genetyka Genetyka (ze starożytnej grekiinformacji zawartej w podstawowych jednostkach dziedziczności - genach. Genetyka
|
| Gady Gady (Reptilia, od repto – czołgać się) – parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Niektóre kopalne gady naczelne, czyli archozaury (takie jak pterozaury i dinozaury), były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi. Gady
|
| Heroina Heroina
|
| Herbata thumb thumb thumb | Herbata – napar przyrządzany z liści i pąków grupy roślin, nazywanych tą samą nazwą, należących do rodzaju kamelia (Camellia). Rośliny te są do siebie podobne, traktowane jako odrębne gatunki lub odmiany jednego gatunku - herbaty chińskiej (Camellia sinensis). Herbata
|
| Kofeina Kofeina (Coffeinum, znana również jako teina, gdy źródłem jest herbata, guaranina (z guarany), mateina (z yerba mate), C8H10N4O2, analepticum ATC:N 06 BC 01) – alkaloid purynowy znajdujący się w surowcach roślinnych. Może również być otrzymywana syntetycznie. Kofeina
|
| Kwark Kwark to cząstka elementarna, fermion, posiadający ładunek koloru (czyli podlegający oddziaływaniom silnym). Według obecnej wiedzy cząstki elementarne będące składnikami materii można podzielić na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowią kwarki, drugą grupą są leptony. Kwark
|
| Lipidy Lipidy (gr. λίπος lípos – tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zaliczają się do nich tłuszcze, woski, sterole, rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (jak witaminy A, D, E, K), monoglicerydy, diglicerydy, fosfolipidy i wiele innych grup. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów. Lipidy
|
| Merkury Merkury
|
| Nikotyna Nikotyna (ATC:N 07 BA 01) - organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów pirydynowych zawarty w liściach tytoniu. Śladowe ilości nikotyny znajdują się też w pomidorach, bakłażanach i papryce. Nikotyna
|
| Neptun Neptun
|
| Psychiatria thumbPsyche to greckie słowo oznaczające duszę lub motylathumbObrazowanie rezonansu magnetycznego ludzkiego mózgu. Wiele zaburzeń psychicznych ma swoje źródło w nieprawidłowym działaniu układu nerwowego. Psychiatria – subdyscyplina medycyny zajmująca się badaniem, zapobieganiem i leczeniem zaburzeń psychicznych. Bada ich uwarunkowania biologiczne, psychologiczne, rodzinno-genetyczne, społeczne, konstytucjonalne – sposoby powstawania i skutecznego zapobiegania. Psychiatria
|
| Paracetamol Paracetamol
|
| Przełyk Barretta rightEndoskopowy obraz przełyku Barretta, który jest obszarem czerwonej śluzówki. Biopsja wykazała metaplazję jelitową. Przełyk Barretta - stan chorobowy polegający na pojawianiu się w błonie śluzowej dolnej części przełyku ognisk metaplazji jelitowej. Przełyk_Barretta
|
| Ptaki Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia. Ptaki
|
| Sód thumbSód (Na, łac. natrium) - pierwiastek chemiczny, z grupy metali alkalicznych w układzie okresowym. Sód
|
| Tlen Tlen (O, łac. oxygenium) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy tlenowców w układzie okresowym.Stabilnymi izotopami tlenu są 16O (stanowi ponad 99% tlenu naturalnego), 17O oraz 18O. Tlen
|
| Tłuszcze thumbtriglicerydu)R oznacza łańcuchy alifatyczne Tłuszcze – zwyczajowa nazwa grupy lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli. Reszty kwasowe występujące w cząsteczkach tłuszczów zawierają zwykle od 12 do 18 atomów węgla. Tłuszcze
|
| Układ Słoneczny 390px Układ Słoneczny – układ planetarny, składający się ze Słońca i powiązanych z nim grawitacyjnie ciał niebieskich. Ciała te, to osiem planet, 166 znanych księżyców, pięć planet karłowatych i miliardy małych ciał Układu Słonecznego, do których zalicza się planetoidy, obiekty pasa Kuipera, komety, meteoroidy i pył okołoplanetarny.Zbadane regiony Układu Słonecznego zawierają licząc od Słońcaplanety skaliste (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars), pas planetoid składający się z małych skalistych ciał, cztery zewnętrzne planety-olbrzymy (Jowisz, Saturn, Uran, Neptun), oraz drugi Układ_Słoneczny
|
| Sildenafil Sildenafil (ang. i INN sildenafil citrate, ATC:G 04 BE 03, oryginalna nazwa handlowaViagra) – lek stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz w pierwotnym nadciśnieniu płucnym (w tym wskazaniu pod nazwą Revatio). Został on opatentowany w 1996 roku przez firmę Pfizer i wprowadzony po raz pierwszy na rynek w 1998 roku. Nazwa handlowa Viagra wywodzi się z sanskryckiego słowa wjaghra (dewanagari:tygrysa. Sildenafil
|
| Woda thumbładunku dookoła cząsteczki wody thumbwiązania atomowe, niebieski to wiązania wodorowe. Woda, tlenek wodoru (nazwa systematyczna IUPAC:oksydan) – związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych (pokojowych) w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem. Słowo woda jako nazwa związku chemicznego może się odnosić do każdego stanu skupienia. Woda
|
| Wirus zespołu nabytego braku odporności thumb Ludzki wirus niedoboru odporności, HIV (ang. human immunodeficiency virus) - wirus z rodzaju lentiwirusów, z rodziny retrowirusów. Atakuje głównie limfocyty T-pomocnicze (limfocyty Th). Wiriony mają budowę kulistą i otoczone są otoczką lipidową, zawierającą liczne białka (glikoproteiny:HIV-2 oraz gp41 u HIV-1 i gp36 u HIV-2). Wirus_zespołu_nabytego_braku_odporności
|
| Ziemia Ziemia
|
| Świerk Świerk (Picea A. Dietr.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny sosnowatych (Pinaceae), który obejmuje około 35 gatunków. Występuje na obszarach chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Picea rubra A. Dietrich. 180px 180px Świerk
|
| Tlenek węgla Tlenek węgla (CO, nazwa zwyczajowa czad, nazwa systematycznanieorganiczny związek chemiczny, tlenek węgla na II stopniu utlenienia. toksyczne. Tlenek_węgla
|
| Tlenek arsenu(III) Tlenek arsenu(III) (As2O3, dawniejtrójtlenek arsenu, popularniearszenik) – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek arsenu na III stopniu utlenienia. W temperaturze pokojowej jest to biała substancja drobnokrystaliczna. Ogrzewany sublimuje w temperaturze 315 °C pod normalnym ciśnieniem. Trójtlenek arsenu jest słabo rozpuszczalny w wodzie i rozpuszczalny w kwasie solnym, z którym tworzy chlorek arsenu. Tlenek_arsenu(III)
|
| Salwarsan thumbazobenzenu (A). W roku 2005 rozwiązano strukturę krystalograficzną związku, ujawniając, że występuje on w postaci mieszaniny trimeru (B) i pentameru (C). Salwarsan właściwie arsfenamina - pierwszy syntetyczny środek bakteriobójczy.Nazwa Salwarsan (niemieckie Salvarsan) pochodzi od słowa Salvator (łac. Salwarsan
|
| Ciężka woda Ciężka_woda
|
| Drzewo thumbLipa thumbSosna pinia Drzewa – grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Nie jest taksonem, grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia. W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody. Drzewo
|
| Superkwas Superkwas – kwas (lub mieszanina kwasów) o wyjątkowo dużej mocy. Najczęściej przyjmuje się, że superkwas jest to układ kwasowy, który posiada w danych warunkach większą kwasowość niż 100% kwasu siarkowego lub w przypadku kwasów Lewisa – od stopionego chlorku glinu (AlCl3). Termin dotyczy zazwyczaj układów niewodnych, a do porównywania mocy superkwasów stosuje się funkcję kwasową Hammetta H0. Superkwas
|
| Hormon wzrostu thumb Hormon wzrostu (ang. (Human) Growth Hormone, GH, STH, somatotropina – nazwa niepoprawna i niestosowana ze względu na fakt, że hormon wzrostu nie jest hormonem tropowym, ATC:H 01 AC 01) – polipeptydowy hormon produkowany przez komórki kwasochłonne przedniego płata przysadki mózgowej. W ciągu doby wydzielane jest do krwioobiegu około 0,5 mg tego hormonu. Wydzielanie hormonu wzrostu odbywa się pulsacyjnie, a częstość i intensywność pulsów zależna jest od wieku i płci. Hormon_wzrostu
|
| Dinozaury Dinozaury (Dinosauria – z deinos – straszny, potężny + sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w późnym triasie, około 230 mln lat temu. Pod koniec okresu kredy, około 65 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Dinozaury
|
| Ośrodek międzygwiazdowy thumb Ośrodek międzygwiazdowy (interstellar medium, ISM) - materia i energia (międzygwiazdowe pole promieniowania) zawarta w przestrzeni pomiędzy gwiazdami w galaktyce. Ośrodek międzygwiazdowy nie jest jednorodny; obserwowane są zagęszczenia materii zwane obłokami międzygwiazdowymi. Energia w postaci promieniowania elektromagnetycznego wypełniająca tę przestrzeń nosi nazwę interstellar radiation field. Ośrodek_międzygwiazdowy
|
| Próżnia thumb thumbNASA) Próżnia – w rozumieniu tradycyjnym pojęcie równoważne pustej przestrzeni. We współczesnej fizyce, technice oraz rozumieniu potocznym pojęcie próżni posiada zupełnie odmienne konotacje. Próżnia
|
| Parzystokopytne Parzystokopytne (Artiodactyla) – rząd ssaków łożyskowych. Parzystokopytne
|
| Oleje roślinne thumb Oleje roślinne - w szerszym znaczeniu są to wszystkie substancje o konsystencji oleistej, pozyskiwane z dowolnej rośliny.W węższym znaczeniu za olej roślinny uważa się każdy ciekły tłuszcz pochodzenia roślinnego, który w temperaturze pokojowej ma konsystencję płynną. Oleje_roślinne
|
| Margaryna thumb Margaryna – produkt spożywczy należący do tłuszczów jadalnych. Wynalazł ją francuski chemik Hippolyte Mege Mouriés w 1869 roku. Jest to emulsja tłuszczowo-wodna wytwarzana poprzez katalityczne uwodornienie płynnych olejów roślinnych (rzepakowego, sojowego, palmowego, arachidowego i innych). Margaryna
|
| Efekt cieplarniany bilans energetyczny Ziemi (na podstawie pracy Kiehl i Trenberth (1997)). Efekt_cieplarniany
|